Bileşiklerin Sınıflandırılması

BİLEŞİKLERİN SINIFLANDIRILMASI 

Bilesikler

• Asit
• Baz
• Tuz
• Oksit

ASİTLER

1. Sulu çözeltilerine  H^+1 iyonu verebilen bileşiklere asit denir.
2. Turnusol kağıdını kırmızıya boyarlar.
3. Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.
4. Tadları ekşidir.
5. Bazlarla reaksiyona girerek tuz oluştururlar. (Asit   +   Baz   —-> Tuz   + Su)
6. Asidin değerliği: Suya verdiği H^+ iyonu sayısıdır.
HF  ––>  H+ + F– (1) değerlikli

H2SO4 ——>  2H+ + SO4^-2 (2) değerlikli

7. (Cu, Hg, Ag, Pt, Au (Soymetaller)) metalleri hariç diğer tüm metallerle H2 gazı açığa çıkar.

8. Asitin kuvvetliligi: Suda %100 iyonlaşabilen asitlere kuvvetli asit, %100 iyonlaşamayanlara zayıf asit denir.
Elektrik akımını iyi ileten asitlere kuvvetli asit, iyi iletmeyenlere zayıf asit denir.
Periyotlar cetvelinde ise soldan sağa doğru ve yukarıdan aşağıya doğru asitlik kuvveti artar.

 

BAZ

1. Suya OH^-1  iyonu verebilen bileşiklere baz denir. Metal hidroksitler bazdır.
(NH3 :Amonyak yapısında OH^-1 olmamasına rağmen bazdır
2. Turnusol kağıdını maviye boyarlar.
3. Sulu çözeltisi elektrik akımını iletir.
4. Tadları acıdır. Ele kayganlık hissi verirler.(Sabun)
5. Asitlerle reaksiyona girerek tuz oluştururlar.(Asit   +   Baz   —-> Tuz   + Su)
6. Bazın değerliği: Suya verdiği OH- iyonu sayısıdır.
NaOH –> Na+   +   OH- (1) değerlikli
Mg(OH)2 –>Mg+2  + 2OH- (2) değerlikli

7.Kuvvetli bazlar anfoter (Al, Zn) metallerle H2 gazı açığa çıkarırlar.
8. Bazın kuvvetliliği: suda %100 iyonlaşabilen bazlara kuvvetli, suda %100 iyonlaşamayanlara zayıf baz denir.
Elektrik akımını iyi ileten bazlara kuvvetli, iletmeyenlere zayıf baz denir.
Periyotlar cetvelinde sağdan sola ve yukarıdan aşağıya bazlık kuvveti artar.

 

TUZLAR

Baz katyonu ile, asit anyonundan oluşan bileşiklere tuz adı verilir.

Asit   +   Baz   —-> Tuz   + Su

HI + KOH ——>KI + H2O
Mg(OH)2 + HCN —–> Mg(CN)2 + H2O
CH3COOH + NaOH —–> NaCH3COO + H2O

a. Kuvvetli asit + Kuvvetli baz —> Nötr tuz
b. Kuvvetli asit + Zayıf baz —>Asidik tuz
c. Zayıf asit + Kuvvetli baz —>Bazik tuz

 

OKSİTLER

Flor haricindeki elementlerin O2 ile yaptıgı bileşiklere oksit adı verilir.

1. Asidik oksit

Ametallerin oksijence zengin olan bileşiklerine denir.

X ametal olmak üzere  XnOm    m>n ise asidik oksittir
CO2, SO2, SO3, P2O5 …
a. Su ile asitleri oluştururlar.
b. Bazlarla tuz oluştururlar.

2. Bazik oksit

Genellikle metal oksitler bazik oksittir.
Na2O, CaO, Ag2O, CuO …
a. Su ile bazları oluştururlar.
b. Asitlerle tuz oluştururlar.

3. Nötr oksit

Ametallerin oksijence eşit veya fakir olan oksitlerine nötr oksit denir.

X ametal olmak üzere  XnOm     n ≥ m  ise nötr oksittir.
CO, NO, N2O …
a. Asitlerle, bazlarla ve su ile etkileşmezler.
b. Oksijen ile tekrar yakılabilirler.
CO + 1/2 O2 —>CO2

4. Anfoter oksit

Hem asit ile hem de bazla ayrı ayrı reaksiyona girebilen maddelere anfoter maddeler denir.
Asitlere karşı baz, bazlara karşı asit özelliği gösteren maddelere anfoter madde denir. Oksitlerine anfoter oksit, hidroksitlerine anfoter hidroksit denir.
ZnO, Al(OH)3, Al2O3, Zn(OH)2

5. Peroksit

İki tane Oksijenin toplam değerliği (O2)–2 ise, bu bileşiklere peroksit denir.
H+1O-2 —>H2O2
Na+1O-2 —>Na2O2
a. Bu oksitler ısıtılınca kolayca O2 gazı verirler.
CaO2 —> CaO + 1/2O2

6. Bileşik Oksit

Farklı değerlik alabilen metal oksitlerin birleşmesi ile oluşan bileşiklere bileşik oksit denir. Bileşiğin yapısında metal her iki değerliğini de bulundurur.
FeO + Fe2O3 —> Fe3O4
2PbO + PbO2 —> Pb3O4

 

SORULAR

1. Aşağıdaki maddelerden hangisi kırmızı turnusol kâğıdının rengini maviye dönüştürmez?

A) NH3   B) NaOH   C) Ca(OH)2     D) H2SO4   E) CaO